KADİR MEŞE (ÖKSÜZ KADİR)
Şido Hanifi’den öğrendiği geleneksel repertuvarla Karacaoğlan, Garip ve Bebek gibi uzun havaları icra eden Gaziantepli mahalli Barak sanatçısı. (1947-2019)
1947
yılında Gaziantep’in Nizip ilçesine bağlı Mercanlı köyünde doğmuştur. Asıl adı
Kadir Meşe olup halk arasında Öksüz Kadir olarak bilinir. İlkokul mezunudur. Küçük yaşta babasını
kaybettikten sonra Uruş köyünde bulunan amcasının yanına gitmiş ve burada
yaklaşık on yıl boyunca çobanlık yapmıştır. Uruş köyünde Kadir isimli başkaları
da olduğu için kendisine “Öksüz Kadir” lakabını takmışlardır. Öksüz Kadir,
söylemiş olduğu Barak havalarını uzun süre ahbaplık yaptığı Ezo Gelin’in ilk
kocası olan Hanifi Açıkgöz’den (Şido Hanifi) öğrenmiştir. Şido Hanifi’nin dertli
havaları ile birlikte Gaziantep’in Barak bölgesinde özellikle Karacaoğlan,
Garip, Bebek ve Celal Oğlan havalarındaki başarılı icrası ile tanınmıştır. Uruş
köyünden Gaziantep şehir merkezine taşınarak uzun süre fabrikalarda çalışmış ve
emekli olmuştur. Nizip’in Yağcılar (Munusu) köyünde kayıp olan bir kız çocuğu
için yaktığı ağıt Barak’ta dillerden düşmemiştir:
Bir
kuzu da taş dibinde meliyor
Fırgatı
da dağı taşı deliyor
Komşular
da bulamamış geliyor
Yitirdim
yavrumu yol kenarında
Dağlara
saldırdım seyipler gibi
Annesi
ağlıyor geyikler gibi
Ne
deresin koydum ne de taş dibi
Yitirdim
yavrumu sel kenarında
Asker
olsun mektubunu yazayım
Ölü
değil mezarını kazayım
Dağlar
seni kaya kaya gezeyim
Yitirdim
yavrumu sel kenarında
Öksüz Kadir, 10 Eylül 2019 tarihinde Gaziantep’te vefat etmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
*Sanatçının hayatı hakkındaki bilgiler 26.03.2025 tarihinde Bülent Erdem ile yapılan görüşmelerden edinilmiştir.
**Sanatçının fotoğrafı Mutlu Yılmaz arşivinden alınmıştır.